Υπάρχουν στιγμές στη γονεϊκότητα που νιώθουμε ότι χάνουμε το έδαφος κάτω από τα πόδια μας. Στιγμές που το παιδί ξεσπά, αντιδρά, απομακρύνεται ή μοιάζει να μη μας ακούει όσο κι αν προσπαθούμε. Και τότε, σχεδόν αυτόματα, ψάχνουμε την εξήγηση στην ηλικία. «Είναι μικρός ακόμα», «μπήκε στην εφηβεία», «είναι μια δύσκολη φάση». Κι όμως, όσο διαφορετικά κι αν εκφράζονται τα παιδιά σε κάθε στάδιο ανάπτυξης, η βάση είναι συχνά η ίδια: τα συναισθήματα, η ανάγκη για σύνδεση και η ανάγκη για όρια.
Αυτό είναι κάτι που βλέπω ξανά και ξανά τα τελευταία χρόνια δουλεύοντας με γονείς, είτε σε ατομικές συνεδρίες συμβουλευτικής, είτε σε ομάδες και ομιλίες μέσα σε σχολεία. Πίσω από την ένταση της καθημερινότητας, πίσω από τις συγκρούσεις, τις φωνές ή την αίσθηση ότι «δεν ξέρω πια τι να κάνω», συνήθως υπάρχει ένας γονιός που προσπαθεί πολύ και ένα παιδί που δυσκολεύεται να διαχειριστεί όσα νιώθει.
Αυτή η σειρά δωρεάν ομιλιών δημιουργήθηκε με στόχο να ανοίξουμε μαζί έναν διαφορετικό τρόπο κατανόησης της συμπεριφοράς των παιδιών αλλά και της δικής μας αντίδρασης ως γονείς. Όχι μέσα από έτοιμες συνταγές ή «μαγικές λύσεις», αλλά μέσα από μια πιο ουσιαστική ματιά στη σχέση γονέα–παιδιού.
Στις συναντήσεις αυτές μιλήσαμε για τα συναισθήματα, για τα όρια, για την επικοινωνία και για τη φιλοσοφία της θετικής διαπαιδαγώγησης και του attachment parenting. Προσπαθήσαμε να κατανοήσουμε τι κρύβεται πίσω από τη συμπεριφορά ενός παιδιού, γιατί κάποιες στιγμές μοιάζει να «μην ακούει», γιατί οι συγκρούσεις κλιμακώνονται τόσο εύκολα και γιατί συχνά καταλήγουμε να αντιδρούμε με τρόπους που δεν μας εκφράζουν.
Μιλήσαμε, επίσης, για κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό: ότι τα όρια και η σύνδεση δεν είναι αντίθετα μεταξύ τους. Ότι μπορούμε να είμαστε σταθεροί χωρίς να γινόμαστε σκληροί. Ότι μπορούμε να βοηθήσουμε ένα παιδί να διαχειριστεί τα συναισθήματά του χωρίς να χρειάζεται να «διορθώσουμε» το ίδιο το συναίσθημα. Και ότι η επικοινωνία με τα παιδιά δεν είναι θέμα περισσότερων λέξεων, αλλά κυρίως θέμα σχέσης.
Πέρα όμως από το θεωρητικό κομμάτι, αυτό που ήθελα περισσότερο μέσα από αυτές τις ομιλίες ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος όπου οι γονείς θα νιώσουν ότι δεν είναι μόνοι. Γιατί πολλές φορές η γονεϊκότητα συνοδεύεται από ενοχή, πίεση και μοναξιά. Νιώθουμε ότι όλοι οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα ή πιο εύκολα. Κι όμως, πίσω από τις κλειστές πόρτες των περισσότερων σπιτιών υπάρχουν οι ίδιες αγωνίες, οι ίδιες δυσκολίες και οι ίδιες ερωτήσεις.
Και αυτό που κράτησα περισσότερο από αυτές τις συναντήσεις ήταν ακριβώς αυτή η αίσθηση: ότι όταν ένας γονιός νιώθει ότι δεν κρίνεται αλλά ακούγεται πραγματικά, τότε μπορεί να αρχίσει να βλέπει διαφορετικά και το παιδί του αλλά και τον εαυτό του μέσα στη σχέση μαζί του.
Στις συναντήσεις αυτές, γονείς είχαν τη δυνατότητα να βρεθούν μαζί, να μοιραστούν κοινές δυσκολίες και να συνειδητοποιήσουν ότι πίσω από τόσο διαφορετικές καθημερινότητες υπάρχουν συχνά οι ίδιες ανάγκες και οι ίδιες αγωνίες.
Αυτό που με συγκίνησε περισσότερο σε αυτή τη σειρά ομιλιών ήταν ότι, πίσω από κάθε ερώτηση, κάθε σκέψη ή κάθε δυσκολία που μοιράστηκε ένας γονιός, υπήρχε τελικά η ίδια βαθιά πρόθεση: η ανάγκη να σχετιστεί διαφορετικά με το παιδί του.
Όχι τέλεια. Αλλά πιο συνειδητά, πιο ήρεμα και με περισσότερη σύνδεση.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο σημαντικό που πήρα κι εγώ από αυτή την εμπειρία: ότι η γονεϊκότητα δεν χρειάζεται τελειότητα. Χρειάζεται χώρο, κατανόηση, σύνδεση και ανθρώπους που να μπορούν να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλο χωρίς φόβο και χωρίς κριτική…
